İşçi ve işveren arasında düzenlenen ve işçi ve işveren arasındaki uzlaşmanın nedeni için düzenlenen anayasal kanunlar işçi ve işveren haklarının korunmasına olanak sağlanmaktadır. Çalışan bireylerin uzun süreli çalışması bazen zorluk ve bıkkınlık yaratabilmektedir. Bu doğrultuda oldukça sık sorulan sorular arasında yer alan, öreğin 3 yıl çalıştım ya da 10 yıl çalıştım işten ayrılmak istiyorum tazminat alabilir miyim? Bu gibi çeşitli sorular oldukça çok fazla olmaktadır.

 Çalışan bir işçinin 15 yıl çalışması ardından tazminat alınarak işten çıkabilmesi durumda bu tazminat işçiye hak olarak verilmekte mi? İşçinin böyle bir hakkı var mı? Gibi çeşitli sorular çalışan her işçi için önemli olmaktadır. İşten çıkarılan ya da yasalara uygunluğu söz konusu ise işten çıkan her işçiye kıdem tazminatı ödenmektedir. Bunların için belirli süre zarfı ve belirli bir miktar prim ödemeleri gerekmektedir.

15 yıl çalışan ve 3600 gün prim şartını yerine getiren işçi kıdem tazminat alarak işten ayrılabilmektedir. 1475 sayılı İş Kanunun yükümlüğü gereğince 14’üncü maddesinde yer alan, istifa edilmesi durumunda hangi şartlar ve hangi şartlarda kıdem tazminatı alınabilmesi konusunda en önemli ayrıntılar yer almaktadır.

Bu yıl kapsamında ve 3600 gün şartını yerine getiren ve aynı zamanda kıdem tazminatını almaya hak kazanan işçiler, Eylül ayının 8’inde 1999 yılında sigortası süresinin başlamış olması koşulu ile çalışan işçi bu süre sonrasında kıdem tazminatı alarak işten çıkabilmektedir. Aynı zamanda çalışan işçi yapılan kanunlar doğrultusunda sürekli aynı iş yerinde çalışması zorunluluğu olmadan başka iş yerlerinde çalışarak da bu süreyi dolduran her işçi için tazminat hakkı geçerli olmaktadır.

Yani işçi 15 yıl sigortalı olarak çalışması ile 3600 gün prim şartı gereğince işçinin istifası üzerine kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için, ilk işe giriş tarihi Eylül ayının 8’inde 1999 yılından önce olmalıdır. Bunun sonucunda kıdem tazminatının alınabilmesi için işçi işten ayrılma dilekçesine, işten ayrılma nedeninin yaş dışında diğer emeklilik şartlarının yerine getirilmesi şartı ve yaşın belenecek olması şeklinde hazırlanması gerekmektedir. Çünkü işten çıkış nedeni bu istinaden ile gerçekleşmektedir.

Kıdem Tazminatı ve Şartları Nelerdir?

Kıdem tazminatı, işveren tarafından işçiye belli bazı koşulların sağlanması durumunda işyerinde çalıştığı süre boyunca hak olarak kazandığı kıdeminin karşılığı olarak ödenmesi durumuna verilen addır. İşçi çalıştığı işe ve işyerine yıllarca verdiği emek doğrultusunda, işverenin ticari işlerinin yürütülmesinden dolayı katkı sağlaması durumundan kaynaklanan nedenler ile işçi işten ayrılırken bu tazminatı almaya hak kazanmaktadır.

Bu kıdem tazminatı, işçinin son olarak almış olduğu ücrete yol ve yemek aynı zamanda sosyal yardım gibi birçok hakların ilave edilmesi ile ortaya çıkan brüt ücret üzerinden hesaplanarak işçiye ödenmektedir. Bu tazminatı işçinin alabilmesi için bazı şartlar bulunmaktadır. Bu şartlar yasalar ile düzenlenerek hazırlanmıştır. İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için gerekli şartlar ise,

-4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi olmak şartı, bu koşul doğrultusunda bir işverenin yanında işçi olarak çalışması sonucunda işçi ve işveren arasında imzalanan iş sözleşmesi ile sigortalı çalışan işçinin bu kıdem tazminatı hakkına sahip olabilmektedir.

-Bir yıl çalışma şartı, bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için işçi bir iş yerinde bir yıl çalışması gerekmektedir.

-Haklı fesih şartı, işçinin haklı ve yasalara uygun bir şekilde mazeret sunarak işten ayrılma isteği nedeni ile kıdem tazminatı hakkı işçiye verilebilmektedir.

- Bir diğer şart ise 15 yıl çalışma süresi ve 3600 gün prim ödenmesi ile işçi kıdem tazminatı hakkı almaktadır.

Bu şartlar doğrultusunda iş veren işçiye kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. İşçide bu şartlar neticesinde kıdem tazminatı hakkından faydalanabilmektedir.

Kıdem Tazminatı Zamanaşımı Süresi Ne Kadar Olmaktadır?

İşçinin kanunda geçerli şartlar doğrultusunda hakkı olan kıdem tazminatı işveren tarafından işçiye verilmektedir. Fakat kıdem tazminatı zamanaşımı süresi içinde talep edilmesi gereken bir tazminat olmaktadır. Ve bu kıdem tazminatı zamanaşımı süresi işçin iş akdine son vermesi ardından 5 yıl zamanaşımı süresi bulunmaktadır.

İşçi zamanaşımı süresi olan bu 5 yıl içerisinde kıdem tazminatı talebi için iş davası açamadığı takdirde, işçi hizmet akdine son vermesi ardından 5 yıl sonrasında herhangi bir hak ve tazminat talep edemez. Ve bu durumda kıdem tazminatı için bir dava açma hakkı da işçinin elinde olmamaktadır.

İşçi Hangi Durumlarda Kıdem Tazminatına Hak Kazanabilmektedir?

İşçi ve işveren arasında düzenlenen mevduat doğrultusunda belli başlı bazı haklar bulunmakta. Bu haklar hem işçi hem de işverene yasalar doğrultusunda verilebilen haklardır. Yukarıda yer alan 15 yıl çalışma sonrasında işçinin istifa etmesi üzerine tazminat hakkının olup olmaması da işçinin yasalar ile düzenlenmiş haklarından biri olmaktadır. Yukarıda da yer alması üzerine işçi yıllarını verdiği işi belirlenen bu işi yaptıktan sonra kıdem tazminatı hakkı alarak işçi hizmet akdine son verme hakkına sahiptir.

Bu durumların yanı sıra bu kıdem tazminatının alınabilmesi için bazı şartlar bulunmaktadır. Bu şartlara yukarıda değinilmektedir. Bunların haricince zamanaşımı süresi de vardır. Birde işçinin hangi durumlar neticesinde kıdem tazminatı alma hakkına sahip olduğu konu vardır. Bu konu kapsamında ise işçi, iş sözleşmesini haklı nedenden dolayı feshetmişse her durumda kıdem tazminatı almaya hak kazanmaktadır. Aksi bir durum var ise işçi kıdem tazminatını almaya hak kazanamamaktadır.