İhbar Tazminatında Bildirim Süreleri

İhbar tazminatı, kişilerin işten çıkmadan ya da işverenlerin işçilerini işten çıkarmadan önce karşı tarafa haber verme süreleri olarak tanımlanabilir. İhbar süresinde işten çıkacağını belirtmeyen işçi ile işten çıkaracağını belirtmeyen işveren birtakım bedeller ödemek zorunda kalır. Bu bedellerden bir tanesi ihbar tazminatı adı verilen paradır. 

İhbar Tazminatını Kimler Öder? 

Çalışanlar, ihbar tazminatını sadece işverenlerin ödediğini düşünebilir ancak durum düşünüldüğü gibi değildir. Aksine bu ihbar tazminatı adı altında ödenen tazminat işyeri bildiride bulunduktan sonra çalışanın iş yerine ödemesi gereken tazminat da olabilir. 

İş hukukuna göre bir çalışan işinden aniden çıkarılamayacağı gibi bir çalışan işinden aniden çıkamaz. Bundan dolayı her iki taraf da çalışanın iş yerinde çalışma süresine göre işten ayrılmadan ya da çıkarmadan önce birbirlerine belli bir sürede bilgilendirme yapmalıdır. Bu bilgilendirmenin gerekmesinin asıl sebebi iş yerinin çalışanın yerini dolduracak yeni bir personel bulmakta sıkıntı çekmemesi ve iş düzenini o ölçüde ayarlaması, çalışanın da iş yerinden ayrıldıktan sonra uzun süre işsiz kalmaması açısından çıkışı verileceği tarihe kadar uygun işlere bakması için olanak tanır. Bu  nedenle iki tarafın da maddi ya da manevi sıkıntı çekmemesi için işten çıkmadan önce belirlenen süreçlerde haber verilmesi doğru olacaktır. 

İhbar Tazminatı Neden Ödenir? 

İhbar tazminatı adı altında bir tazminatın neden var olduğunu düşünen işveren ya da çalışanlar olabilmektedir. İhbar tazminatının ödenmesinin temel nedeni işçilerin ve iş verenlerin iş verimliliklerini korumak ve maddi manevi zarar görmelerini engellemektir. 

İhbar tazminatının bir işçiye verilmesinin nedeni aniden işten çıkarılan kişinin iş bulma sürecinde ekonomik yönden herhangi bir sıkıntı çekmesini önlemek amacıyladır. Kişiler işten çıkarılma durumunda aynı gün içinde iş bulamayabilir, hatta çok uzun süre bile işsiz kalabilirler. Bu nedenle işveren aniden işten çıkardığı kişiler için belli miktarlarda tazminat öder. Her işçiye ödenen tazminat farklıdır, bu tazminatların fiyatının belirlenmesi için kişilerin aynı işyerinde ne kadar zamandır çalıştığı da bilinmelidir. 

İhbar tazminatının bir işverene verilmesinin temel sebebi ise her elemanın yerini doldurmanın farklı zorlukları olduğu ve bu nedenle de eleman alımı esnasında işverenin maddi manevi zorluklar yaşayıp bir de işyerinde verimsiz bir çalışma geçireceğinden kaynaklanmaktadır. Çalışan, işten  çıkmadan önce belirlenen süre veya öncesinde haber vermeli ve o şekilde ayrılmalıdır. Bu şartlar sağlanmadığı takdirde çalışan da işten çıktıktan sonra çalışmış olduğu yere tazminat ödemeye mecburdur. 

İhbar Tazminatının Miktarı Nasıl Belirlenir?

İhbar tazminatının miktarının belirlenmesi çalışanın o işyerinde ne kadar süre çalıştığına bağlı olarak değişiklik gösterir. Bu sürenin belirlenmesi açısından belli gruplar vardır. Bu gruplar:

-Altı ay veya altı aydan az çalışan çalışanlar için belirlenen ihbar tazminatı, 

-Altı ay ve bir buçuk yıl arasında aynı iş yerinde çalışmış olan çalışanlar için belirlenen ihbar tazminatı,

-Bir buçuk yıl ile üç yıl arasında aynı iş yerinde çalışmış olan çalışanlar için belirlenen ihbar tazminatı, 

-Üç yıl ve üzerinde aynı iş yerinde çalışmış olan çalışanlar için belirlenen ihbar tazminatı şeklinde dört ayrı grupta incelenir. 

Kişiler bu dört grup içerisinde belirli tazminatlar alırlar ancak grupların içlerinde kişiler çalışma süreleri arasındaki farka göre daha az ya da daha çok tazminat değerine sahip değildirler. Her grup içindeki çalışanların tazminat miktarları eşittir. 

Altı Ay Ve Altı Çalışanlar İçin İhbar Tazminatı 

Altı ay veya altı aydan daha kısa bir süre aynı iş yerinde çalışan kişiler işten çıkmadan ya da çıkarılmadan en az iki hafta önce karşı tarafa haber vermelidir. Aksi halde iki haftalık maaş büyüklüğünde ihbar tazminatı ödemek durumunda kalırlar. İhbar tazminatı direkt olarak karşı tarafa ödenir. 

Altı Ay ve Bir Buçuk Yıl Arasında Çalışanlar İçin İhbar Tazminatı 

Altı ay ile bir buçuk yıl arasında çalışan çalışanlar için işten ayrılma ihbar süresi dört haftadır. Dört hafta önceden işten çıkmak isteyen çalışan haber vermez ise ya da işten çıkarack olan çalışan haber vermezse taraflar karşı tarafa dört haftalık maaş babında ödeme yapmak zorunda kalırlar ve bu ödemeye de ihbar tazminatı adı verilir. 

Bir Buçuk Yıl Ve Üç Ay Arasında Çalışanlar İçin İhbar Tazminatı 

Çalışma süresi diğer iki gruba nazaran uzun süreli olan bir buçuk yıl ve üç yıl aralığında aynı yerde çalışan kişiler için de belli ihbar tazminatları vardır. Bu çalışanlar işten çıkmadan ya da bu çalışma grubuna giren çalışanları işverenler işten çıkarmadan en az altı hafta önce taraflar birbirine haber vermedikleri takdirde altı haftalık maaşa denk gelen bir ödeme karşı tarafa iletilir. 

Üç Yıl Ve Üzeri Çalışanlar İçin İhbar Tazminatı 

Çalışma süresi en uzun olan bu gruptur ve üç sene üzeri olarak değerlendirilir. Aynı iş yerinde üç senenin üzerinde çalışan kişiler işten çıkmadan önce ya da işverenleri tarafından işten çıkarılmadan en az sekiz hafta önce karşı tarafa haber verme mecburiyetleri bulunmaktadır. Bu kurala uymadıkları takdirde taraflar karşı tarafa sekiz haftalık maaş şeklinde ihbar tazminatı vermekle yükümlüdür. Bu nedenle en az sekiz hafta önceden karşı tarafa bir bildiri yapmakta fayda vardır.