İhbar Tazminatı Hesabı Nasıl Yapılır?

Herhangi bir nedenden dolayı işveren tarafından iş akdi fesih edilen işçiye, çalışma süresi göz önünde bulundurularak ihbar tazminatı ödenir. Ancak çalışmaya devam eden işçi ihbar tazminatı konusunda çok fazla bilgi sahibi değil. İhbar tazminatı sadece çalışanları değil işverenleri de ilgilendiriyor. Çalışanlar yeteri kadar bilgi sahibi olmadıkları için ihbar tazminatı konusunda mağduriyete uğrayabiliyor. Peki, ihbar tazminatı hesabı nasıl yapılır? İhbar tazminatı konusunda merak edilen soruların yanıtlarını sizler için derledik.

İhbar tazminatı, işten çıkarılma tehlikesi ile karşı karşıya kalan işçilerin mutlaka bilmesi gereken bir konu. Çalışanlar işten çıkarılmaları durumunda hangi haklara sahip oldukları konusunda çok fazla fikir sahibi değil. İşveren ve işçinin bilmesi gereken en önemli konuların başında ihbar tazminatı geliyor. İş kanunu kapsamında işçinin en önemli haklarından biri olan ihbar tazminatının hesaplanması ve son derece önemlidir. İhbar tazminatı nedir ve nasıl hesaplanır sorularının yanıtlarına gelin birlikte bakalım.

İhbar Tazminatı Nedir?

İşçinin işten haber verilmeden ya da ihbar süresi bitiminden önce işten çıkarılması durumunda işveren ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür. Tam tersi durumlarda da ihbar tazminatı geçerlidir. Yani işçi haber vermeden iş yerinden ayrılırsa ya da ihbar süresi dolmadan ise gitmezse bu tutarı işverene ödemekle yükümlüdür. İhbar tazminatı iş kanunu ile hüküm altına alınmasında ki asıl amaç hem işverenin hem de işçinin haklarını korumaktır. İş kanunu kapsamında işçi ve işveren iş akdini makul süreler içerisinde karşı tarafa bildirerek feshedebilir.

İhbar Süreleri Nasıl Belirlenir?

İhbar süresi bir işçinin işyerinde çalıştığı kıdeme göre belirlenir. Bir işyerinde 6 aydan az süre ile çalışan işçilerin iş akdinin feshi durumunda bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlayarak 2 hafta ihbar süresi bulunmaktadır. 6 ay ve 1,5 yıl arasında aynı işyerinde çalışan işçiler için ihbar süresi 4 hafta olarak belirlenirken, bir buçuk yıldan üç yıla kadar aynı işyerinde çalışan işçiler için ihbar süresi 6 haftadır. Aynı işyerinde 3 yıldan daha fazla süreyle çalışan işçilerin ise bildirim yapılmasından başlayarak 8 hafta boyunca ihbar süresi bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen sürelere uyumadan fesih yapan taraf karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü altındadır.

İhbar Tazminatı Şartları Nelerdir?

İhbar tazminatı surelerine yukarıda açıkladık. Ancak işçinin ihbar tazminatı alabilmesi için bazı şartlara da uyuması gerekiyor. İhbar tazminatı alabilmek için öncelikle iş sözleşmesini sürelere bağlı olarak fesih etmek şarttır. Diğer yandan işveren tarafından deneme süresi içerisinde iş akdinin feshedilmesi durumunda ihbar tazminatı ödenmez. 

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşçinin hizmet süresine bağlı olarak ihbar tazminatı hesabı yapılır. Yukarıda belirttiğimiz süreler iş kanuna göre ihbar tazminatının hesaplanması için de geçerlidir. İhbar süresi belirlendikten sonra bu süreye karşılık gelen aylık brüt ücret üzerinden ihbar tazminatı hesaplanır. Aynı zamanda bu ücretten gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri de yapılmaktadır.

Aynı işyerinde 6 yıldan bu yana çalışan bir işçinin aylık brüt maaşının 3000 TL olması durumunda, 8 haftalık brüt ücret kadar ihbar tazminatı ödenmesi zorunludur. Yani bu işte günlük 100 TL den olmak üzere haftalık 700 TL ücret alır. 6 yıl aynı işyerinde çalışan bir işçinin ihbar süresi 8 hafta olduğu göz önünde bulundurulursa alması gereken brüt ihbar tazminatı 5.600 TL’dir. Bu ücretten gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri yapıldıktan sonra işçiye ihbar tazminatı ödenir.

İş Akdi İhbarsız ve Tazminatsız Feshedilir Mi?

İşçinin işyerinde bazı kurallara uymaması durumunda iş akdi ihbarsız ve tazminatsız olarak fesih edilebilir. Örneğin bir işçi işyerinden izin almadan ya da haklı bir sebebi olmadan ardı ardına iki gün ya da 1 ay içerisinde 2 defa devamsızlık yaparsa hizmet akdi tazminatı ve ihbarsız olarak işveren tarafından feshedilebilir. Bir ay olarak kabul edilen bu süre işçinin devamsızlık yaptığı tarihi takip eden 30 günlük zaman dilimini kapsamaktadır.

İşçi Kendi İsteği ile İşinden Ayrılırsa İhbar Tazminatı Alabilir Mi?

Yukarıda belirtilen sürelere bağlı kalınarak iş sözleşmesinin bitirilmesinin ardından diğer tarafa yazılı bir bildirim yapmak zorunludur. Aynı şartlar işçi için de geçerlidir. Kendi isteğiyle işinden istifa eden bir çalışan bildirim süresi içerisinde işverene yazılı bir bildirimde bulunmak zorundadır. İşçinin kendi isteği ile işinden istifa etmesi durumunda ayrılma nedeni büyük bir önem taşımaz. Ne sebeple olursa olsun işçi istifa etmesi durumunda ihbar tazminatından yararlanamaz. Belirtilen sebepler dışında işten ayrılma gerçekleşirse ve suresinde işverene bildirim yapılmazsa işçi işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır.

Yukarıda belirtilen süreler kapsamında bildirim şartına uymayan işçi ya da işveren bildirim süresine ilişkin ücret tutarında karşı tarafa tazminat öder. Ancak işçi ya da işveren kendi istemesi durumunda bildirim süresine göre hesaplanan tazminat ücretini peşin ödeyerek sözleşmesini feshedebilir. İş Kanunu’nun 18 19 20 ve 21. maddesi işverenin peşin olarak ihbar tazminatını ödenmesi halinde de geçerlidir. Aynı zamanda iş sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sonu sona erdirilmesi durumunda da işçiye bildirim süresinin 3 katı kadar tazminat ödenmesi gerekir. İş sözleşmesinin feshi konusunda bildirim şartlarına da uyulması zorunludur. Aksi halde taraflar bunun içinde tazminat ödemek zorunda kalır.