İşe İade Davası Açmak İçin Gerekli Koşullar Nelerdir?

İşçilerin haklarını güvence altına almak amacıyla 4857 sayılı İş Kanunu’nda, bazı maddeler hüküm altına alınmış ve işçilere bazı haklar tanınmıştır. Kanunun 20. maddesi gereğince işçiler, sebep gösterilmeden ya da geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılmaları durumunda İş Mahkemesi’ne başvurarak işe iade davası açabiliyorlar. Ancak işçilerin dava açılabilmesi için gerekli koşulların yerine getirmesi şartı aranıyor. Aynı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde işverene karşı açılacak olan işe iade davasının koşulları belirlenmiştir. İş güvencesine sahip olan işçilerin işe iade davası açılabilmesi için aranan koşullar yazımızın devamında...

Belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışan işçilerin akları iş kanunu kapsamında güvence altına alınmıştır. İşçilere sağlanan haklardan en önemlisi ise işe iade davasıdır. Kanun kapsamında istenen koşulları yerine getiren çalışanlar belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshedilmesi durumunda işe iade davası açabilir. İşe iade davası açmak için gerekli olan koşullar yazımızın devamında.

İş Kanunu’na Uygun İş Sözleşmesinin Bulunması

İş Kanunu’nun ilgili maddesi belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunan işçilerin sadece geçerli bir nedene sözleşmelerinin feshedilebilmesini öngörüyor. Yani bu madde işçileri feshe karşı koruyor. Ancak işçilerin bu maddeden yararlanabilmesi için iş güvencesi kapsamında olmaları gerekiyor. Çalışanlar sözleşme türüne göre iş güvencesi kapsamına alınıyor. Belirli süreli iş sözleşmesi bulunan çalışanlar sözleşme sonunda işten çıkarılmaları durumunda herhangi bir hak iddia edemiyor. Yani işe iade davası açabilmek için istenen ilk şart çalışanların iş sözleşmesine sahip olması oluyor.

İş Sözleşmesinin Belirsiz Süreli Olması

İşe iade davası hakkı işçi ve işveren arasında yapılan iş sözleşmesinin süresine ve mahiyetinin durumuna göre değişebiliyor. İşçiler, belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışıyorlarsa sözleşme bitiminde işe geri dönmek için herhangi bir dava açma hakları bulunmuyor. Ancak çalışanlar belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışıyorlarsa geçerli bir neden gösterilmeden işten çıkarılmaları durumunda işe iade davası açabiliyorlar.

Aynı şekilde belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışan mevsimlik işçiler de bu dava hakkından faydalanabiliyor. Yani mevsimlik işçiler o mevsimin sonunda iş sözleşmesi bitmiyorsa gelecek mevsimde işveren tarafından yeniden işe çağrılmamaları durumunda işe iade davası açma hakkına sahip oluyorlar.

İşveren Tarafından İş Sözleşmesinin Feshi

Çalışanların işe iade davası açabilmeleri için iş sözleşmesinin feshinin işveren tarafından yapılmış olması gerekiyor. Başka şekillerde iş sözleşmesinin sona ermesi halinde işçiler bu haklarından faydalanamıyor.

Çalışanlar işverenin sözleşmeyi feshetmesinin ardından iki farklı durumda iş mahkemesine başvuruda bulunabiliyor. Bunlardan biri sözleşmenin herhangi bir neden gösterilmeden fethedilmesi. Yani işveren tarafından sözleşme herhangi bir nedene bağlı olmadan feshedilirse işçiler iş mahkemesine giderek yeniden işe iade edilmeleri için dava açabiliyor. İşverenin sözleşmeyi feshederken gösterdiği nedeni kabul etmeyen işçiler yine iş mahkemesine ise iade davası açabiliyor. Mahkemenin nedeni uygun görmesi durumunda işçiler işe iade ediliyor.

İşe iade davaları İş mahkemesinde 2 ay içerisinde sonuçlandırılıyor. Ancak taraflardan birinin kararı temyiz etmesi durumunda bir üst mahkeme bu kararı bir ay içerisinde sonuca bağlıyor. Yani İşe İade Mahkemesi Süreci en fazla 4 ay kadar sürüyor. İşe iade hakkı kazanan işçilerin kararın kendilerine tebliğ edilmesinin ardından 10 gün içerisinde işverene başvuru yapmaları gerekiyor. İşçinin başvuru yapması durumunda işverene işçiyi geri alması için bir ay süre tanınıyor. İşçiler, bu 1 aylık süre içerisinde yeniden işe alınmamaları durumunda tazminat hakkı kazanıyor.

Aynı İş Yerinde 6 Ay Çalışmış Olmak

İşe iade davası açabilmek için işçilerin aynı işyerinde en az 6 ay çalışmış olmaları gerekiyor. Ancak 6 aylık kıdem suresini doldurmayan işçilerin iş sözleşmesi herhangi bir neden gösterilmeden feshedilebiliyor. İşçiler aynı işverenin başka bir işyerinde çalışmış olsalar bile, çalıştıkları süre 6 aylık kıdem süresinin içinde kabul ediliyor. 

İş Yerinde En Az 30 Kişinin Çalışıyor Olması

Çalışanların işe iade davası açılabilmesi için aranan en önemli koşullardan biri ise çalıştıkları işyerlerinde en az 30 kişinin çalışıyor olmasıdır. İş güvencesi sadece 30 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde çalışanlara sağlanıyor. İade davalarında bilinen en büyük sorunlardan biri iş yerinde çalışan işçinin sayısının 30 veya daha fazla olup olmadığının belirlenmesi sırasında ortaya çıkıyor. Ancak işverenin sadece tek bir iş yerinde değil kendisine ait başka iş yerlerinde çalıştırdığı işçiler de 30 işçi statüsünde kabul ediliyor. Yani iş kanununa göre işverenin toplam çalıştırdığı işçi sayısı dikkate alınıyor.

İşveren Vekili Olmamak

İş kanunu kapsamında hüküm altına alınan kurallardan bir diğeri ise, işe iade davası açacak olan kişinin işveren vekili olmaması. Yani işe iade davası açacak kişi işyerinde işçi işe alma ve çıkarma yetkisine sahip biri ise bu dava hakkından yararlanamıyor.

İş kanunu, belirsiz süreli iş sözleşmelerine tabi olarak çalışan işçileri geçerli bir neden olmadan işten çıkarılmaya karşı korumaktadır. Ancak bu kanun kapsamında çalışmayan işçiler ne yazık ki işe iade davalarından faydalanamamaktadır. İşe iade davasından faydalanabilmek için öncelikle yukarıdaki koşulları yerine getirmek gerekir. Aynı zamanda yapılan son değişikliklerden sonra basın iş kanuna tabi olarak çalışanlar da işe iade davası faydalanacaklar arasına girmiştir. Basın sektöründe çalışanlar, yukarıda saydığımız koşulları yerine getirmeleri durumunda mahkemeye başvurarak, işe iade davası açabilirler.