Kıdem Tazminatı Almak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

İş Kanunu gereğince haksız yere işten çıkarılan işçiler tazminatı alma hakkına sahip oluyor. Bunlardan biri de işçinin işyerinde çalıştığı süreye bağlı olarak verilen kıdem tazminatı. Kıdem tazminatı almak için işçinin bazı Şartları yerine getirmesi gerekiyor. Peki, kıdem tazminatı almak için gerekli şartlar nelerdir? Bu yazımızda sizlere kıdem tazminatı almak için gereken şartları listeliyoruz…

İş Kanunu gereğince kendi rızası dışında İşten çıkarılan çalışanlar tazminat alma hakkına sahip oluyor. İş akdinin işçi ve işveren arasında yaşanan uyuşmazlık nedeniyle haksız yere fethedilmesi işveren tarafından işçiye tazminat ödenmesini gerektiriyor. İşyerinde gereken şartları taşıyan işçiler ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, yıllık ücret alacağı, fazla mesai ücret alacağı ve hafta sonu ve resmi tatillerde çalışması durumunda ücret alacağı talep etme hakkına sahip oluyor.

İş akdinin tek taraflı olarak fethedilmesi durumunda işveren tarafından bu haklar işçiye ödenmezse işçinin tazminat davası açma hakkı doğuyor. Ancak işverenden tazminat alabilmek için işçinin bazı hususları ve şartları bilmesi gerekiyor. İşçi sadece iş akdinin haksız yere sonlandırılması durumunda değil aynı zamanda adlı bir nedenle işten ayrılma durumunda da işveren aleyhine dava açarak tazminat talep edebiliyor.

2019 Yılında Kıdem Tazminatı Şartları

Kıdem tazminatı şartlarının başında öncelikle işçinin kendi kusuru olmadan işten çıkarılması geliyor. İş kanunu kapsamında bulunan kusurlardan birini yapmadığı halde işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı almak için başvuruda bulunabiliyor. Ancak iş kanunu içerisinde kusurlu gönülden davranışlardan birini yapmak ya da herhangi bir neden belirtmeden işten ayrılmak kıdem tazminatını ortadan kaldırıyor.

Kıdem tazminatı için başvurmak isteyen çalışanın İş Kanunu kapsamında çalışıyor olması gerekiyor. Yani çalışanın belirsiz süreli iş sözleşmesine tabi olarak çalışması geçici işçi statüsünde olmaması şart. Geçici işçi statüsünde bulunan çalışanlar ne yazık ki kıdem tazminatı için başvuru yapamıyor.

Kıdem tazminatı almak için çalışan kişinin aynı işyerinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekiyor. Bir yıldan daha az süre aynı işyerinde çalışan var kıdem tazminatı alamıyor.

İş akdinin işveren tarafından haksız yere fethedilmesi de kıdem tazminatının diğer bir şartı. Haklı bir sebeple işçinin işten ayrılması da kıdem tazminatı verilmesi için yeterli. Kıdem tazminatı istemek için çalışanın işten ayrıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde arabulucuya başvurması ve tazminat istemesi gerekiyor.

Emeklilik Durumunda Kıdem Tazminatı Alınır Mı?

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan son düzenlemeler de çalışanlar iş yerlerinden emeklilik hak kazanmaları durumunda yaş beklemeleri gereken süre içerisinde kendi rızası ile iş yerinden ayrılabiliyor. Yapılan son düzenleme kapsamında işçiye son işyerinde çalıştıkları süre boyunca kıdem tazminatı ödenmesi zorunlu hale geldi. İşçinin 1 yıllık kıdem tazminatı çalıştığı işyerinde yıl içerisinde aldığı 1 aylık maaş ile denktir. İşyerinde emeklilik gün sayısını tamamlayarak yaş bekleme süresi içerisinde işyerinden ayrılmak isteyenler kendi istekleriyle ayrılsalar bile işverene başvuru yaparak kıdem tazminatı talep edebilir. 

Ancak emeklilikte kıdem tazminatı alabilmek için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Öncelikle özel sektör çalışanları için kıdem tazminatı alabilmek için aynı işyerinde 1 yıl çalışma şartı emeklilik durumunda da aranıyor 8 Eylül 1999 tarihinde işe başlayan kişiler 15 yıl kadar sigortalı çalışmaları ve 3600 gün Sigorta primini ödemeleri durumunda kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. 9 Eylül 1999 tarihinde işe başlayanların ise prim gün sayısı olarak 4500 günü tamamlamaları ve 25 yıllık sigortalı olmaları şart. Çalışanların 1 Mayıs 2008 tarihinden sonra işe başlamaları durumunda ise 25 yıl aktif sigortalılık ve 5400 gün sigorta primi ödenmiş olma şartı aranıyor.

Kendi İsteği ile İşten Çıkanlar Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?

Çalışanların kıdem tazminatı konusunda merak ettiği en önemli sorunlardan biri de kendi isteğiyle işten ayrılanların kıdem tazminatı alıp alamayacağı. Çalışanlar iş kanunu kapsamında belirli ya da belirsiz iş sözleşmesi doğrultusunda çalışmaları durumunda birçok haktan faydalanabiliyor. Kişinin kendi isteğiyle işi bırakması durumunda kıdem tazminatı ödemesi yapılıyor ancak belirli koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Örneğin erkek çalışanlar zorunlu askerlik hizmeti nedeniyle işi bırakmak zorunda kalırsa ya da kadınlar evlenmeleri durumunda işi bırakırsa kıdem tazminatı almaya hak kazanır. 

Ayrıca iş yerindeki çalışma koşulları nedeniyle işçinin sağlık koşullarının bozulması da kıdem tazminatı nedenidir. Aylık maaşını alamayan işçiler kıdem tazminatı için başvuru yapabileceği gibi fazla mesai ücretlerini alamamaları durumunda da kendi isteğiyle işten ayrılarak işverenden kıdem tazminatı talep edebilirler. İş yerinin adresini işçinin ulaşamayacağı kadar uzağı taşınması işverenin işçilere kötü söz ya da ahlaka aykırı davranması kıdem tazminatı sebebidir. Aynı zamanda çalışanın hayatını kaybetmesi durumunda mirasçıları kıdem tazminatı talep edebilir.

Kıdem Tazminatı Hakkını Elde Etmek İçin Ne Kadar Çalışmak Gerekir?

Kıdem tazminatı alabilmek için bir çalışanın aynı işyerinde en az 1 yıl çalışması gerekir. İş kanuna göre işçilerin tazminat hakkı farklı sürelere göre belirlenmektedir. Kıdem tazminatı için istenen bir yıl süresi ihbar tazminatında en az 6 ay olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda kıdem tazminatı almak isteyen işçilerin işten ayrılması durumunda 30 gün içerisinde başvuru yapmaları gerekir. İşverenin kıdem tazminatı ödemeyi kabul etmemesi durumunda işçi önce arabulucuya ardından da mahkemeye gidebilir.