Sürekli olarak çalışan insanlar en temel hakları olan yıllık izin hakkını kullanmak için oldukça sabırsızlanmaktadırlar. Bu izin kanundaki adı ile yıllık ücretli izin, çalışan işçilerin en temel ve en doğal haklarından biri olmaktadır. Kanunen çalışan işçilere çeşitli birçok hak tanınmaktadır. Bu haklar doğrultusunda çalışan işçiler hem iş hayatındaki motivasyonunu artırmakta hem de iş hayatındaki haklarının görmezden gelindiğinde bu yasalar ile verilen haklar doğrultusunda hiçe sayılan hakkını aramasına yarar sağlamaktadır.

Bu haklardan biri olan yıllık izin hakkı yasalar çerçevesinde korunmaktadır. Ve bunun yanında kanunla korunan bu hak işveren tarafından işçiden alınması ya da işçi tarafından vazgeçilmesi durumu mümkün olmayan bir hak olarak belirtilmektedir. Bunun nedeni ise, çalışan işçilerin yıl boyunca çalıştıkları için fiziksel ve psikolojik olarak sağlıklarının korunması adına çalışan tüm işçilere verilen bir istirahat hakkıdır.

Çalışan işçilere yılda bir kez ücretli olarak verilen bu izin, kanunda belirtilmekte olan diğer izin türleri gibi ihtiyaçlar ya da bu ihtiyaç doğrultularındaki sebeplere göre değil, çalışan işçilerin genel olarak sağlığına ve dinlenmesine yönelik düzenlenen bir hak olmaktadır. Hatta bir bakıma işçi ve işverenin yılda bir kez olmak şartı yerine getirmesi gereken bir tür sorumluluk olarak da bilinmektedir.

Bu sebepler doğrultusunda işçilerin bu haktan vazgeçme hakkı olmadığı gibi işvereninde bu hakka el koyması mümkün değildir. Çalışan işçiler kendi rızası ile olsa da bu hak paraya çevrilemez. Bunların yanı sıra çalışan işçilerin bu izni kullanma hakkı ise belirli koşullara ve kurallara bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bu belirlenen kurallar ise, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği tarafından oldukça net ve açık bir şekilde açıklanmaktadır.

Yıllık İzne Hak Nasıl Kazanılır?

Kanunlar yolu ile çalışan tüm sigortalı işçilere verilen yıllık izin hakkı çalışan işçiler tarafından nasıl kazanıldığı oldukça merak edilen bir konu olmaktadır. Bu izin kapsamında belirli şartlar ve koşullar bulunmaktadır. Bu izinden yararlanabilmek için ilk ve en temel koşulu ise, çalışan işçinin aynı işyerinde en 1 yıl tam olarak çalışmış olması gerekmektedir. Bunun haricinde çalışan işçinin aynı işverene ait farklı işyerlerinde yapmış olduğu çalışmalar göz önünde bulundurulması durumunda bu ücretli izin hesabı yapıldığında işçinin bu iş yerlerinde geçirmiş olduğu sürelerde toplanmaktadır.

Aynı işveren ya da farklı bir iş yerinde çalışan işçinin bu çalıştığı sürelerin toplamı 1 yılı tam olarak dolduruyor ise hak olarak verilen bu izin, bir sonraki yılın başlangıcında çalışan işçilerin kullanabilmesi söz konusudur. Ve bu kural İş Kanunun da belirlenmekte olan azami süreyi ifade etmektedir.

Fakat iş sözleşmeleri ya da toplu olarak düzenlenen iş sözleşmeleri gereğince içerisinde yer alan maddeler doğrultusunda iki tarafın anlaşması ile ücretli olarak sunulan bu izin süresi değişiklik gösterebilmektedir. Yani bu izne hak kazanılması durumunda 1 yıl olarak verilen tam süreden daha az olarak da belirlenebilir. Fakat daha fazla olması söz konusu değildir.

Yıllık İzin Süreleri

Belirli haklar kapsamında işçiye sunulan yılda bir kez dinlenmesi için verilen ücretli yıllık izin hakkı süreleri İş Kanunun da açık ve net bir biçimde yer almaktadır. Bu süre zarfları asgari süreler olmasından dolayı iş sözleşmeleri ya da toplu olarak gerçekleşen iş sözleşmelerine koyulan maddeler veya işçi ve işveren olarak düzenlenmesinden ötürü bu iki tarafların anlaşması ile İş Kanunun da belirlenen süreden daha uzun süreler olarak da belirlenebilmektedir.

Çalışan işçinin 1 yıl tam olarak çalışması ile karşılık olan bu izin hakkı asgari izin süresi kanununda belirtilmesinden farklı olarak 14 günden daha çok da olabilmektedir. Fakat bu süreden daha az olması yasalar ve kanunlar kapsamında yasak olmaktadır. Bu İş Kanunundaki asgari izin süreleri ise,

Çalışma süresi 1 yıldan 5 yıla kadar olan çalışan işçilere 14 gün ücretli izin hakkı verilmektedir.

-Çalışma süresi 5 yıldan fazla 15 yıldan az olan çalışan işçilere 20 günlük ücretli izin hakkı verilmektedir.

-Çalışma süresi 15 yıl dahil olmak üzere ve 15 yıldan fazla olan çalışan işçilere ücretli izin hakkı 26 gün olarak verilmektedir.

Fakat bu süreler yer altı maden işlerinde çalışan işçilere her kademeye göre 4 gün eklenerek uygulanması kanunlar yolu ile öngörülmektedir. Bun yanı sıra çalışan işçilere verilen bu ücretli izin süreleri, 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük olanlara asgari izin süresince 20 günden az olmadan uygulanması gerekmektedir.

Yıllık İzin Talebi Zamanı Nedir ve Ne Zamandır?

Çalışan her işçi 1 yılı tam olarak doldurduktan sonra bu ücretli olarak sunulan yıllık izni hak ettiği tarihten itibaren o süreyi takip eden yıl içerisinde istediği zaman kullanma hakkına sahiptir. Bu izin talebinde en önemli nokta olan çalışan işçi talebini en az 1 ay öncesinden işverene bildirmesi gerekmektedir. Bu talep ardından hak kazandığı izni istediği zaman o yıl içerisinde kullanabilmektedir.

Fakat işverene çalışan işçinin yapmış olduğu ücretli izin talebi ancak yazılı olması kaydı ile işleme sokulabilmektedir. Yazılı olarak yapılan izin taleplerinde çalışan işçinin isimi ve soyisimi ve hatta varsa eğer sicil numarası, istemiş olduğu izin tarihleri ve ücretsiz olan yol izni talep edip etmediği bilgilerinin bulunması da gerekmektedir.