İşe İade Davası Sonucu İşçi Nelere Hak Kazanır?

İşçiler, herhangi bir sebep ya da geçerli bir sebep gösterilmeden işyerinden çıkarılmaları durumunda işe iade davası açabiliyorlar. İşe iade davaları hem işveren hem de işçi açısından önem arz ediyor. Davanın sonucu iki taraflı bir etkiye sahip oluyor. 

İşe iade davalarının 2 aylık süre içerisinde karara bağlanması yasalar tarafından öldürülmüştür. Dava sonucunun temiz edilmesi durumunda Yargıtay süreci içinde 1 aylık süre verilmiştir. Ancak buna rağmen kararın kesinleşmesi ve işçinin yeniden işe iade edilmesi sürece bir yılı aşkın bir süreyi bulabilmektedir.

Dava süresi boyunca işçinin başka bir işyerinde çalışması olasılığına bağlı olarak ya da bazı durumlarda mevcut işyeri yapısı itibariyle süreç giderek uzamaktadır. Aynı zamanda işverenler yeniden işçiyi işe başlatmak yerine ödemesi gereken tazminatı ödeyerek işçiyi işe almamayı da tercih edebiliyorlar.

Bütün bu süreç göz önünde bulundurulduğunda işe iade kararının kesinleşmesinden sonraki dönem, hem işveren hem de işçi açısından büyük önem taşıyor. Bu yazımızda sizlere işçinin işe iade talebinde bulunmaması ya da iade talebinde bulunması halinde işverenin yeniden işe alım yapmaması durumunda yaşanacaklardan biraz bahsetmek istiyoruz. İşe iade davası sonucunda işçinin kazanacağı hakları yazımızın devamında bulabilirsiniz...

İşe İadenin Genel Sonuçları Nelerdir?

İşe iade davası, sözleşmenin feshinde geçerli bir neden gösterilmemesi ya da gösterilen nedenin geçerli olmaması savı ile işçi tarafından iş mahkemesine açılır. Mahkemede yapılan araştırmalar sonucunda feshin geçersizliğine karar verilmesi durumunda kararın kesinleştiği tarihe kadar işçinin boşta geçirdiği süre için en fazla dört aya kadar bütün hakları ödenir. İşçinin SGK hakları da bu kapsamda işveren tarafından ödenmek zorundadır. Aynı zamanda işçinin yeniden işe başlatılmaması durumunda ödenecek tazminat miktarı da bu süreç içerisinde belirlenir.

İşçinin işyerindeki kıdemi ve fesih gerekçesi göz önünde bulundurarak işe iadeye aykırılık tazminatı tutarı mahkeme tarafından belirlenmektedir. Ancak iş kanunu kapsamında ödenecek olan tazminat tutarı en az 4 ay ve en fazla 8 aylık ücret tutarı olarak belirlenmiştir. İşçinin işyerinde 6 ay ile 5 yıllık süre arasında çalışmış olması durumunda Yargıtay tarafından belirlenen tutar 4 aylık ücret olmaktadır. Eğer aynı işyerinde 5 yıl ile 15 yıl arasında çalışmışsa 5 aylık, 15 yıldan daha fazla çalışmışsa 6 aylık ücreti tutarında tazminat almaya hak kazanır. İş sözleşmesinin fesih sebebine bağlı olarak bu tutar en fazla 8 aya kadar çıkabilir.

Mahkeme kararının kesinleşerek işçiye tebliğ edilmesinin ardından işçi 10 gün içerisinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmalıdır. Yasada işçinin işe iade talebini içeren başvurusu için hangi şekil şartı bulunmamaktadır. Ancak işçinin işe başlama başvurusunu noter aracılığı ile yapması ispat açısından büyük önem taşır.

İşçi Zamanında Başvuru Yapmazsa Ne Olur?

Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından işçi 10 gün içerisinde başvuruda bulunmazsa ya da işveren tarafından yapılan davete rağmen işbaşı yapmazsa işveren iş sözleşmesinin feshi geçerli sayılır. İş kanunu bu kapsamda işverenin sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olmasını hükme bağlamıştır.

Zamanında işe iade başvurusu yapmayan ve başvuru yapmış olsa bir de işverenin davet etmesi durumunda işe başlamayan ittiler sadece ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

İşçi Talebi Doğrultusunda İşe Başlatılmazsa Ne Olur?

Kararın kesinleşmesinin ardından işçi kendisine verilen süre içerisinde işverene başvuruda bulunur ve 1 ay içerisinde işe başlatılmazsa yine bazı hakları kazanır. Eğer işveren 1 aylık işe başlatma süresine aykırı davranırsa işe iadeye aykırılık tazminatı ödemesi gerekir. İşverenin işçiyi yeniden işe çağrısı için yasa tarafından herhangi bir şekil şartı ön görülmemiştir. Ancak işverenin bu daveti noter kanalı ile yapması ispat açısından önem taşımaktadır.

Yasa tarafından belirlenen süre içerisinde işçinin işe başlatılmaması durumunda geçersiz fesih tarihini takip eden 4 aylık dönem için bordro düzenlenmesi gerekir. Aynı zamanda bu dönem için işçi iş yerinde çalışıyormuş gibi yasal kesintiler yapılır ve net tahakkuklar ortaya çıkarılır. İşçinin boşta kaldı 4 aylık süre içerisinde iş yerinde herhangi bir zam uygulaması yapılmış olması durumunda işverenin ödeyeceği tazminat zamlı ücret üzerinden belirlenir. Ayrıca işçiye sadece ücret değil aynı zamanda hayat sigortası, çocuk yardımı, yol ve yemek gibi diğer hakları da ödenmek zorundadır.

İşverenin geçersiz fesih tarihinde kıdem ve ihbar tazminatlarını işçiye ödemiş olması durumunda işçi kendisine ödenen tazminat tutarlarını işe başladıktan sonra makul bir süre içerisinde işverene iade etmek zorundadır. Bu tazminatları ödenmemiş olması durumunda ise işçi içine başlar ve işyerinde yapılan son ücret zammı üzerinden maaşını almaya devam eder.

İşçi Mahkeme Sürecinde Başka Bir İşte Çalışırsa

İş kanunu gereğince işe iade davaları 4 ay gibi bir süreç içerisinde sonuçlanır. Yasal sürecin istediği 4 ay içerisinde işçinin başka bir işyerinde çalışması durumu ile ilgili yasa da herhangi bir düzenleme yoktur. Ancak Yargıtay son dönemlerde verdiği kararlarda bu 4 aylık süre içerisinde işçinin kaybettiği hakların hesaplanmasına ve işçi ödenmesine hükmetmektedir. Yani işçi bu 4 aylık süre içerisinde başka bir işyerinde çalışsa bile iş akdinin feshedildiği işveren tarafından hak ettiği bütün tazminatları ödenmelidir. Aksi halde işçinin yeniden mahkemeye başvurma hakkı bulunmaktadır.